Kuvvet Ölçer (Dinamometre) Nedir?

Kuvvet Ölçer

Dinamometre en çok bir enerji motorunun ya da bir otomobil motorunun beygir gücünü ölçmek için kullanılmaktadır. Döner parçaya uygulanan burma kuvveti (moment) ile açısal hızın çarpımı, gücünü göstermektedir. Kuvvet ölçer dinamometrelerden en yaygın kullanılanı, esnek bir metal halkadan oluşur. Kuvvet ölçere (dinamometre) bu halkayı sıkıştıracak biçimde bir kuvvet yüklendiğinde halka burulur ve burulma miktarına göre kuvvet ölçülür. Cismin uyguladığı kuvvet ne kadar büyükse yay o kadar gerilmektedir. Dinamometre ile ölçülen değerler, Newton birimiyle (N) gösterilmektedir.

Kuvvet ölçer cihaz (dinamometre) yayların esneklik özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. İç içe geçmiş iki borudan oluşmaktadır. İçteki boruya yay asılmaktadır. İçteki borunun üzeri eşit olarak bölümlendirilmiştir. Cisim kuvvet ölçerin içindeki borunun ucundaki çengele takılmaktadır. Yer cismi ne kadar kendine doğru çekebilirse o cismin ağırlığı o kadardır. Aynı zamanda bu dinamometrelerin küçüğü de vardır. Bunlar ise daha küçük birimli kuvvetleri ölçmektedir.

Kuvvet Ölçer (Dinamometre) Nerelerde Kullanılır?

Kuvvet ölçer veya dinamometre denilen alet kuvveti ve gücü ölçmede kullanılmaktadır. Dinamometre genelde sanayi ve fizik alanında kullanılmaktadır. Sanayi alanında kullanılan dinamometre ile motorlu taşıtların motor güçleri ölçülmektedir. Dinamometreler taşıtın motorunun dönme kuvvetinin ve gücünün hesaplanmasında da kullanılmaktadır.  Yol dinamometresi dediğimiz aletlerle ise araçların tekerleklerinin gücü ve motorun gücü ölçülmektedir. Yük dinamometresi sayesinde araçların beygir gücü de ölçülmektedir.

Birde fizik alanında kullanılan kuvvet ölçer cihazlar mevcuttur. Bu dinamometreler günümüzde kullanım alanını yitirmiştir. Bunların yerini dijital kuvvet ölçer cihazlar almıştır. Bu dinamometreler küçük boyuttadır ve Eskiden kasaplar, manavlar ve hurdacılar tarafından kullanılmıştır. Hatta bunlara halk arasında kantar adı verilmektedir.

Kuvvet Ölçer (Dinamometre) Çeşitleri Nelerdir

İlginizi çekebilir: Alan Ölçer/ GPS Nedir? Ne İşe Yarar?

Kuvvet Ölçer (Dinamometre) Çeşitleri Nelerdir?

Dinamometre farklı boyutlarda ve çeşitlerde üretilmektedir. Aynı zamanda dinamometreler ölçtükleri araca göre çeşitlere ayrılır. Dinamometre çeşitlerine bakacak olursak;

-Motosiklet dinamometreleri

-Endüstriyel dizel motor dinamometreleri

-Karting dinamometreler

-Şase dinamometresi

-Marine dinamometresi

-Akselerasyon dinamometresi

-Motor dinamometresi

-Yük dinamometresi

-Yol dinamometresi

-El dinamometresi

-Dijital ve analog dinamometre

Kuvvet Ölçer (Dinamometre) Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir

Dinamometre çeşitlerini ayrıntılı olarak inceleyecek olursak; Akselerasyon dinamometrelerde ölçüm bilgisayar sayesinde yapılmaktadır. Araçlar silindir üzerindeyken bin devir noktasında yapılan ölçümler akselerasyon dinamometreyle yapılmaktadır. Yapılan ölçümlerle veriler elde edilir. Yapılan ölçümün temel amacı motorun hızlanma sırasındaki detayları kapsamlı olarak belirlenmektedir.

Bir diğer dinamometre ise kondansatörlü olandır. Hassas ağırlıkları üstün duyarlılık seviyesinde ölçmek için geliştirilen bir dinamometre çeşididir. Uygulanan kuvvet basınca dönüştürülür ve kondansatör değerleri de buna bağlı olarak değişmektedir. Buradan çıkan sonuca bağlı olarak frekans değeri dönüştürülerek veriler kaydedilmektedir.

Yol dinamometresi ise çoğunlukla ölçüm merkezleri tarafından ve otomobil marka servisleri tarafından kullanılmaktadır. İşlem esnasında aracın tekerlekleri iki silindir arasına alınarak sabit bir hale getirilir. Araç tam gaz halindeyken ölçüm işlemi yapılır. Ölçümler birden fazla yöntem üzerinden yapılabilir. Uygulanan işlem sayesinde motor çıkış gücü ve tekerlek gücü gibi çeşitli veriler ortaya çıkar.

Daha çok fabrikalarda kullanılan bir tür olan motor dinamometresi, motorlarda bulunan volan çıkışı doğrudan bağlanmaktadır. Volan çıkışında kuvvet ölçümü gerçekleştirilmektedir. Ölçüm için motorun araçtan sökülmesi gerekir. Aynı zamanda bu ölçümün yapılabilmesi için ekstra işlemlere ihtiyaç duyulmaktadır.

Bir başka dinamometre olan yük dinamometresi, otomobillerin yük altında olduğu süreçte ölçümlerinin yapılması mantığıyla çalışmaktadır. Elektrikli fren sayesinde araçlar bir devirde yüklenmeye başlanmaktadır. Ölçüm işlemi boyunca belirtilen bir devir vardır. Bu devir kuvvet ölçere girildikten sonra bu devrin üstüne çıkılması mümkün değildir. Frende bulunan yük okuyucu sayesinde ise tekerleklerin tork değeri ortaya çıkarılmaktadır. Bu sayede beygir gücü kolaylıkla tespit edilir ve bu dinamometre türünün kullanımı oldukça yaygındır.

Kuvvet Ölçer (Dinamometre) Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Bir kuvvet ölçer seçerken ilk önce dinamometrenin yayına dikkat edilmelidir. Çünkü dinamometrenin yayı kuvvetin büyüklüğüne göre uzayıp kısalmaktadır. İmalat kalitesi kontrol edilmelidir. Dinamometre alırken üretim kalitesine dikkat edilmelidir.

İlginizi çekebilir: Basınç Ölçer Kullanım Alanları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.